ԲԱԺԻՆՆԵՐ
ՀՀ ՊՆ Պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարան
+374 10 287321
տարածել
հավանել
Notice: Undefined variable: article in /srv/www/htdocs/pages/www.mil.am/new/views/innerTimelineInfo.php on line 63
22 Ապրիլի 2015
Ինստիտուտի մասին
Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարության Դրաստամատ Կանայանի անվան Ազգային ռազմավարական հետազոտությունների ինստիտուտը (ԱՌՀԻ) հիմնվել է ՀՀ-ում Պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարանի ձևավորման նախագծի շրջանակում, որպես ապագա համալսարանի հետազոտական բաղադրիչ, ինչպես նաև դրա մտավոր հենք և կազմակերպական առանցք: ՀՀ-ում ՊԱՀՀ-ի հիմնման նախագիծը մշակվել է ԱՌՀԻ-ի պետ, քաղաքական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, գեներալ-լեյտենանտ Հ. Քոթանջյանի կողմից՝ ԱՄՆ-ի Պաշտպանական ազգային համալսարանում 2003 – 2004 թթ. ակադեմիական ստաժավորման ընթացքում: ԱՌՀԻ-ին ստեղծվել է 2005 թ.: Այն ՀՀ միակ պետական ուղեղային կենտրոնն է, որը պաշտպանական - անվտանգային ոլորտում կատարում է ռազմավարական վերլուծություններ և ՀՀ ռազմաքաղաքական ղեկավարությանն է ներկայացնում համապատասխան եզրակացություններ և առաջարկություններ: Նշված վերլուծությունները կատարվում են Ինստիտուտում գործող գիտավերլուծական կենտրոնի կողմից: ԱՌՀԻ-ին դարձավ ԱՄՆ-ի ՊԱՀ-ի գիտական խորհրդատվություններով ամերիկյան մեթոդաբանության կիրառմամբ Հայաստանի ազգային անվտանգության առաջին ռազմավարության միջգերատեսչական մշակման ակադեմիական համադասողը: Որպես ապագա ՊԱՀՀ-ի նորամուծական հետազոտական գործիք 2007 թ. հիմնվեց ՀՀ ՊՆ ԱՌՀԻ-ի ռազմավարական հետազոտությունները հրապարակող «Աշխատանքային տետրեր» հանդես-հավելվածը: Այն լույս է տեսնում 2007 թ.` տարին 4 համար պարբերականությամբ: Դրանում հրապարակվող ռազմավարական անվտանգային-քաղաքագիտական հետազոտություններում (կոլեկտիվ մենագրություններում) ԱՌՀԻ-ի վերլուծաբանները և ուսումնասիրվող ոլորտի առաջատար հայրենական և օտարերկրյա մասնագետները, գործելով ինստիտուտի համադասմամբ, ՀՀ ազգային անվտանգության շահերի տեսանկյունից հանգամանորեն վերլուծում են տարածաշրջանի պետություններում տեղի ունեցող զարգացումները, այդ պետությունների արտաքին և ներքին քաղաքականությունը, ՀՀ անվտանգային շահերի վրա դրա ունեցած հնարավոր ազդեցությունը, Հարավային Կովկասում ուժային կենտրոնների վարած քաղաքականությունը: 2009 թ. ինստիտուտի հետազոտական բաղադրիչը հարստացվեց ասպիրանտուրայով, ինչպես նաև «քաղաքագիտություն» և ՙմիջազգային հարաբերություններ՚ մասնագիտությամբ թեկնածուի և դոկտորի գիտական աստիճաններ շնորհող` ՀՀ ԲՈՀ-ի 056 մասնագիտական խորհրդով: 2013 թ. վերլուծական կենտրոնի կազմում ստեղծվեցին ռազմավարական խաղերի և կիբեռանվտանգության խմբերը: Ռազմավարական խաղերի խումբը զբաղվում է ռազմավարական խաղերի մեթոդաբանության, խաղերի տեսության, սցենարային պլանավորման գործիքարանի, ՍՎՈՏ վերլուծության և այլ գիտավերլուծական մեթոդների ուսումնասիրությամբ և դրանց կիրառմամբ ռազմավարական մշակումների պատրաստմամբ: Կիբեռանվտանգության խումբը, հետազոտելով տեղեկատվական-հաղորդակցային տեխնոլոգիաների ոլորտի և կիբեռանվտանգության զարգացումները, գնահատում է դրանց կիրառելիության նպատակահարմարությունը ՀՀ ազգային անվտանգության քաղաքականության համատեքստում և մշակում համապատասխան առաջարկություններ: Միաժամանակ Կիբեռանվտանգության խմբի գործառումը միտված է ՏՀՏ ոլորտում գործունեություն իրականացնող պետական հաստատությունների ներկայացուցիչների, փորձագետների ու մասնավոր ընկերությունների ներուժի կամրջմամբ համապատասխան դաշտի ձևավորմանը և գիտակիրառական քննարկումների իրականացմանը: Կիբեռանվտանգության խմբի անդամները մասնակցում են ինստիտուտում իրականացվող կրթական ծրագրերին, գիտաժողովներին, աշխատաժողովներին, կլոր սեղաններին և գիտական հրապարակումների մշակման աշխատանքներին: Ազգային ռազմավարական հետազոտությունների ինստիտուտը հրատարակում է «Ռազմավարական անվտանգային հետազոտություններ» մատենաշարը (2014 թ. լույս է տեսել 4 հատոր), որի նպատակն է նպաստել ՀՀ-ում անվտանգային հետազոտությունների զարգացմանը, անվտանգային քաղաքականության մշակման համար ուղենիշային համակարգի ձևավորմանը, անվտանգային-քաղաքագիտական և ռազմավարական որոշումների ընդունման մշակույթի լավագույն նմուշների սերմանմանը: Մատենաշարը կարևոր նշանակություն ունի նաև անվտանգային հետազոտությունների ոլորտում իրականացվող կրթական ծրագրերի համար` դասախոսներին և ուսանողներին հնարավորություն տալով ձեռք բերելու Հարավային Կովկասում տարածաշրջանային անվտանգության դինամիկայի վերաբերյալ համակարգված խորքային գիտելիքներ: ԱՌՀԻ-ում, ի թիվս այլ ծառայությունների, գործում է էլեկտրոնային գիտական գրադարան, որը մասնագիտական կապեր է հաստատել ինչպես հանրապետության ներսում, այնպես էլ նրա սահմաններից դուրս գործող մի շարք առաջատար կենտրոնների գրադարանների հետ: ԱՌՀԻ-ին վերջին մի քանի տարիների րնթացքում գործընկերային հարաբերություններ է հաստատել արտերկրի առաջատար գիտակրթական մի շարք հաստատությունների՝ այդ թվում Հարվարդի համալսարանի Սևծովյան անվտանգության ծրագրի, ԱՄՆ-ի Պաշտպանական ազգային համալսարանի, Արտաքին քաղաքականության ամերիկյան խորհրդի, Բրաունի համալսարանի, Օքսֆորդի համալսարանի, Չաթհամ Հաուսի, Լիոնի «Ժան Մուլին» համալսարանի, Միջազգային հարաբերությունների Մոսկվայի պետական ինստիտուտի, Ռազմավարական հետազոտությունների ռուսաստանյան ինստիտուտի, ՌԴ Գիտությունների ակադեմիայի համաշխարհային Էկոնոմիկայի և միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտի, Քաղաքական գիտության ռուսաստանյան ասոցիացիայի, ՀԱՊԿ-ի ինստիտուտի, ՀԱՊԿ-ի գիտափորձաքննական խորհրդի, Երուսաղեմի համալսարանի, Իսրայելի` Արևելյան Եվրոպայի և ԱՊՀ երկրների ինստիտուտի, Բուխարեստի արևելաեվրոպական և ասիական հետազոտությունների կենտրոնի, Ստամբուլի Քադիր Հաս համալսարանի հետ: Նշված ուղեղային կենտրոնների հետ սերտ համագործակցությամբ ԱՌՀԻ-ին 2008, 2009, 2011, 2012, 2013, 2014 և 2015 թթ. կազմակերպել է ռազմավարական քաղաքական ֆորումներ և համաժողովներ։ Դրանց թվում առավել ներկայացուցչականը 2015 թ. հոկտեմբերի 5-ից 6-ը Երևանում կայացած «Խաղաղապահ գործողություններին մարտահրավերների միջազգային ֆորումի» ամենամյա համաժողովն էր, որին մասնակցեցին 21 պետությունների շուրջ 100 ներկայացուցիչներ: Ներկայումս ավարտական փուլում է գտնվում ԱՌՀԻ-ի հիման վրա Պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարանի ձևավորման ծրագիրը: ՊԱՀՀ-ի հիմնումը նախատեսվում է 2015 թ. վերջին: ՀՀ ՊՆ «ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԲԱՆԱԿ» ՌԱԶՄԱԳԻՏԱԿԱՆ ՀԱՆԴԵՍ ՀՀ ՊՆ «Հայկական բանակ» ռազմագիտական հանդեսն ստեղծվել է 1994 թ. հոկտեմբերի 11-ին ՀՀ այն ժամանակվա Պաշտպանության նախարար Սերժ Սարգսյանի (ներկայումս` ՀՀ Նախագահ) հրամանով Պաշտպանության նախարարի առաջին տեղակալ գեներալ-լեյտենանտ Նորատ Տեր-Գրիգորյանցի առաջարկությամբ: Հանդեսի ստեղծման աշխատանքը հանձնարարված էր քաղաքական գիտությունների դոկտոր, գնդապետ (ներկայումս` գեներալ-լեյտենանտ) Հայկ Սարգսի Քոթանջյանին: «Հայկական բանակ» ռազմագիտական հանդեսի նպատակն է նպաստել. – ՀՀ ԶՈՒ-ում հայրենական ու համաշխարհային առաջավոր ռազմագիտական մտքի, գիտելիքների ու փորձի տարածմանը, – ՀՀ ԶՈՒ-ի անձնակազմի բարոյահոգեբանական ու զինվորական դաստիարակությանը, հայրենասիրության վեհ զգացմունքի սերմանմանը, – ՀՀ ԶՈՒ-ում գիտական կադրերի պատրաստմանը, – ԱՌՀԻ-ում կատարվող ռազմավարական հետազոտությունների արդյունքների ձևակերպմանն ու ներկայացմանը ՀՀ ռազմաքաղաքական ղեկավարությանը, ինչպես նաև պետական կառավարման համակարգի շահագրգիռ մարմինների ղեկավարներին, – բանակ-հասարակություն կապի սերտացմանը, – հայերենի ռազմագիտական տերմինաբանության մշակմանը, հասկացութենական-տերմինաբանական ապարատի զարգացմանը: Եռալեզու (հայերեն` ռուսերեն և անգլերեն ամփոփումներով) «Հայկական բանակ» հանդեսն ընդգրկվեց Բարձրագույն որակավորման հանձնաժողովի դոկտորական պարբերականների ցուցակում և իր ուրույն տեղը գրավեց այլ գիտական պարբերականների շարքում: Հանդեսի թեմատիկ ընդգրկումը լայն է. դրանում զետեղվում են գիտական հրապարակումներ, որոնք վերաբերում են ռազմական գործի ամենատարբեր ոլորտներին: Հանդեսի գոյության 20 տարվա ընթացքում նրան հեղինակել են մոտ 400 մասնագետ ինչպես ԶՈՒ-ից, այնպես էլ այլ ուժային կառույցներից, քաղաքացիական ոլորտի գիտական ու բուհական, այդ թվում` արտասահմանյան հաստատություններից: Հանդեսի համարներն առաքվում են ՀՀ-ում օտարերկրյա և արտասահմանում ՀՀ դիվանագիտական ներկայացուցչություններ, ինչպես նաև ՀԱՊԿ-ի Միացյալ շտաբ և Մարշալի անվան եվրոպական անվտանգային հետազոտությունների կենտրոն: Հանդեսի հեղինակների թվում են ռազմագետ-փորձագետներ ՌԴ-ից, ԱՄՆ-ից, Գերմանիայից, Իսրայելից, Թուրքիայից և այլ պետություններից, նրանց հոդվածներն ամբողջությամբ են հրապարակվում նաև բնագրի (ռուսերեն կամ անգլերեն) լեզվով: 2008 թվականից հանդեսի յուրաքանչյուր համար նվիրված է լինում ԶՈՒ-ի կենսագործունեության կոնկրետ ոլորտում իրագործվող պաշտպանական բարեփոխումներին, ընդսմին այդ փորձագիտական-վերլուծական նյութերը ներառվում են զորքերի մարտական պատրաստման ծրագրերում: Խմբագրությունը, համագործակցելով Քաղաքական գիտության Հայաստանի ասոցիացիայի հետ, 2012 թ. լույս է ընծայել պաշտպանական-անվտանգային տերմինների հայերեն-ռուսերեն-անգլերեն, ռուսերեն-հայերեն, անգլերեն-հայերեն բառարանը (մոտ 3000 պարզ և բաղադրյալ տերմիններ): Խմբագրությունը հրատարակել է նաև անվտանգային քաղաքագիտության և ռազմական հոգեբանության գծով 6 մենագրություն և 1 փորձագիտական-ուսումնական ձեռնարկ: «Հայկական բանակ» ռազմագիտական հանդեսի գլխավոր խմբագիրներն են եղել. 1994–1998 թթ.` գնդապետ Հայկ Քոթանջյանը (ներկայումս` գեներալ-լեյտենանտ, խմբագրական խորհրդի նախագահ), 1998–2005 թթ.` տեխնիկական գիտությունների դոկտոր, Հայաստանի ճարտարագիտական ակադեմիայի և ՌԴ ռազմական ակադեմիայի ակադեմիկոս, գնդապետ Արկադի Սարգսյանը: 2005 թ. առ այսօր «Հայկական բանակ» ռազմագիտական հանդեսի գլխավոր խմբագիրն է ՀՀ ՊՆ ԱՌՀԻ-ի պետի տեղակալ, գնդապետ (պաշտոնաթող) Դավիթ Չիլինգարյանը:
...
Ինստիտուտի պետ
ՀԱՅԿ ՔՈԹԱՆՋՅԱՆ
ՀՀ ՊՆ Պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարանի պետ, քաղաքական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, գեներալ-լեյտենանտ